Co w diecie najbardziej wpływa na zęby?
Znaczenie mają ilość i częstotliwość spożywania cukrów, kontakt z kwasami oraz codzienna higiena. Sama lista produktów „dobrych na zęby” nie wystarcza. Warto przyjrzeć się całemu dniu: przekąskom, napojom wypijanym małymi łykami i wieczornym nawykom.
Próchnica i erozja mają różne mechanizmy. Cukry mogą być wykorzystywane przez bakterie płytki do wytwarzania kwasów. W erozji kwasy działają bezpośrednio na tkanki zęba, np. z napoju lub przy refluksie. ADA omawia związki żywienia ze zdrowiem jamy ustnej.
Dlaczego częste podjadanie i popijanie ma znaczenie?
Słodzona kawa sączona przez kilka godzin oznacza inny wzorzec kontaktu z cukrem niż napój wypity do posiłku. Częste przekąski mogą utrudniać ograniczanie takich ekspozycji. Jednocześnie nie należy ignorować łącznej ilości cukru - częstotliwość nie jest jedynym czynnikiem.
Jeśli to możliwe, słodkie produkty spożywaj przy posiłku zamiast stale podjadać. Między posiłkami wybieraj wodę. Potrzeby żywieniowe związane z chorobą lub leczeniem omów z lekarzem albo dietetykiem, zamiast samodzielnie wprowadzać restrykcje.
Czy miód, sok i napój bez cukru są obojętne dla zębów?
Miód i soki również dostarczają cukrów. Napis „naturalny” nie oznacza, że produkt nie ma znaczenia dla próchnicy. Z kolei napój bez cukru może być kwaśny i sprzyjać erozyjnemu zużyciu tkanek.
Nie trzeba z tego powodu rezygnować ze wszystkich owoców. Ważne są forma, ilość i sposób jedzenia. Długie popijanie kwaśnego napoju czy trzymanie go w ustach zwiększa czas kontaktu z zębami. Przy nadwrażliwości warto omówić swój jadłospis podczas wizyty.
Praktyczne zmiany w codziennym menu
| Nawyk | Co można zmienić? |
|---|---|
| Słodzony napój popijany przez cały dzień | Wybierać wodę między posiłkami. |
| Częste sięganie po słodycze | Zaplanować przekąski i ograniczyć powtarzający się kontakt z cukrem. |
| Kwaśny napój przed snem po myciu | Zastąpić go wodą. |
| Mleko dodawane do mocno słodzonych płatków | Sprawdzić zawartość cukru w płatkach; mleko go nie usuwa ani nie „neutralizuje”. |
To przykłady zmian nawyków, nie indywidualna dieta. Nie zastąpią leczenia istniejących ubytków.
Wapń i witaminy - czy wystarczą do ochrony szkliwa?
Zróżnicowana dieta wspiera zdrowie organizmu, ale suplement nie zastępuje szczotkowania, fluorków i kontroli stomatologicznych. Utracony fragment zęba nie odrośnie po zwiększeniu spożycia wapnia. Suplementację dobiera się do potrzeb zdrowotnych, nie na podstawie samego pojawienia się próchnicy.
Przy zauważonym ubytku lub zmianie kształtu zęba potrzebne jest badanie. Więcej o różnicach przeczytasz w tekście o próchnicy, erozji i ścieraniu.
Czy po kwaśnym posiłku od razu myć zęby?
Po kontakcie z kwasem przepłucz usta wodą i unikaj natychmiastowego intensywnego szczotkowania. Codziennie myj zęby pastą z fluorem, delikatnie i dokładnie. Przy nawracających wymiotach lub refluksie trzeba także zająć się ich przyczyną. ADA: profilaktyka erozji.
Jak sprawdzić, czy nawyki wpływają na Twoje zęby?
Przez kilka dni zanotuj, co i jak często pijesz oraz podjadasz. Zabierz notatkę na wizytę - ułatwi rozmowę o czynnikach ryzyka bez zgadywania. W ramach profilaktyki i higienizacji omówimy także sposób czyszczenia. Umów wizytę w ProDent w Nysie, jeśli zauważasz nadwrażliwość lub nawracające ubytki.
